Một trong những thành tựu cao nhất của quản trị chính là đổi mới sáng tạo. Những đổi mới thực sự phá vỡ những khuôn khổ từng được xem là vững chắc, đồng thời tái định nghĩa hoàn toàn các ranh giới đã tồn tại trước đó. Chúng thiết lập nên những điều mới mẻ một cách triệt để và mang tính cách mạng: một mô thức mới, một cách tư duy mới, thậm chí là một thế giới quan hay một triết lý sống mới. Đổi mới mở ra những điều trước đây chưa từng tồn tại, thậm chí chưa từng có trong trí tưởng tượng, và thường là những điều mà con người không hề mong muốn, mà trái lại còn có xu hướng chống lại một cách quyết liệt.

Chưa từng có một đổi mới nào được chào đón, ngoại trừ trong lĩnh vực vũ trang quân sự. Phần lớn các đổi mới sáng tạo đều trải qua một quá trình phát triển kéo dài hàng chục năm, phải đấu tranh rất khắc nghiệt trước khi có thể được chấp nhận và trở nên chi phối, điển hình như trường hợp của ô tô. Trên hành trình đó, rất nhiều nỗ lực đã thất bại. Toàn bộ tiến trình của các đổi mới mang tính nền tảng này đã được nhà kinh tế học Áo Joseph Schumpeter mô tả một cách chính xác bằng khái niệm “sự hủy diệt mang tính sáng tạo”. Đổi mới đích thực tạo ra những thứ mới mẻ và vượt trội đến mức khiến những gì tồn tại trước đó bị xóa bỏ hoặc trở nên không còn ý nghĩa.

Con người thường muốn tin rằng các mô thức mới xuất hiện một cách đột ngột. Nhưng điều đó không đúng. Chúng chỉ trở nên được nhận thức một cách bất ngờ và đột ngột, còn phía sau là một giai đoạn phát triển kéo dài nhiều năm, thậm chí nhiều thập kỷ, phần lớn không được chú ý hoặc không được nhìn thấy.

Điều này đúng trong kinh doanh, nhưng không chỉ giới hạn ở kinh doanh. Với tư cách là một người đam mê leo núi, tôi cũng quan sát thấy quy luật này rất rõ ràng trong môi trường núi cao. Đối với tôi, leo núi, với cả những điểm tương đồng và khác biệt so với quản trị, đã trở thành một trường học thực tiễn đặc biệt. Chính môn thể thao này giúp tôi tự nhận ra điều gì thực sự quan trọng để đạt được hiệu quả. Thông qua các hoạt động leo núi, tôi đã học được một lượng kiến thức đáng kinh ngạc về đổi mới, đặc biệt là đổi mới mang tính cách mạng. Trải nghiệm đó giúp tôi hiểu sâu hơn về đổi mới trong kinh doanh và xây dựng được một cách tiếp cận quản trị đổi mới vững chắc và hiệu quả.

Có lẽ đổi mới nổi tiếng nhất trong lĩnh vực leo núi chính là cuộc chinh phục đỉnh Everest theo phong cách Alpine, được lên kế hoạch có chủ đích và thực hiện thành công bởi Reinhold Messner và Peter Habeler. Cách tiếp cận này đã thay thế hoàn toàn mô hình thám hiểm truyền thống, vốn cồng kềnh và được chấp nhận như một chuẩn mực trước đó, bằng việc chuyển giao các phương pháp quen thuộc từ dãy Alps sang môi trường leo núi độ cao lớn như: đội hình nhỏ, không sử dụng oxy bổ sung, không dây cố định, không hệ thống hậu cần tiếp tế. Tốc độ cao hơn lại đồng nghĩa với rủi ro thấp hơn. Thời gian ở “vùng tử thần” được rút ngắn tối đa. Đổi mới này về sau đã chứng minh rằng nó đánh dấu sự khởi đầu của một sự dịch chuyển mô thức mang tính bước ngoặt, dù trong một thời gian dài, ý nghĩa chiến lược của nó không được nhận diện đúng mức.

SLEADER biên dịch từ Malik Letter, số 03 tháng 2.2026

Tham khảo các cuốn sách thuộc Bộ sách Thực hành Quản lý hiệu quả của GS. Fredmund Malik

👉🏻 Quản lý: Những điều cốt lõi

👉🏻 Đi trong thế giới mơ hồ: Cần phải quản lý, quản trị và lãnh đạo tổ chức như thế nào?

👉🏻 Chiến lược: Định hướng trong một Thế giới Mới phức hợp

👉🏻 Chính sách và Quản trị Công ty hiện đại: Để các tổ chức tự điều chỉnh và thích ứng

💪🏻 Đặt sách chính hãng qua fanpage SLEADER

———————————————

VIỆN NGHIÊN CỨU PHÁT TRIỂN LÃNH ĐẠO CHIẾN LƯỢC

Con đường đúng, tương lai sáng

🏢Địa chỉ: 266 Lạc Long Quân, Phường Tây Hồ, Hà Nội

🌐Website: sleader.vn

📧Email: [email protected]

📞Hotline: 0965 965 368 / 0969 753 688 / 024 3201 1519

📱Zalo: Viện Lãnh đạo chiến lược Sleader/ 0969 753 688