Concert “Về đây bốn cánh chim trời” bất ngờ thông báo hủy vào phút cuối, dù khán giả đã ngồi kín chỗ, khiến dư luận bức xúc. Sự bức xúc ấy không chỉ xuất phát từ việc một buổi biểu diễn không diễn ra, mà sâu xa hơn là cảm giác bị bỏ rơi và thiếu tôn trọng.
Nhìn từ mô hình Bánh xe Quản lý, đây không đơn thuần là sự trục trặc ở khâu tổ chức, mà là biểu hiện của sự yếu kém trong quản lý. Trong mô hình này, trách nhiệm giữ vai trò trung tâm, giống như trục bánh xe, giúp mọi nan hoa kết nối và vận hành. Khi trục “trách nhiệm” bị gãy, toàn bộ cấu trúc bánh xe dù được thiết kế công phu đến đâu cũng không thể chuyển động được.
Một chương trình biểu diễn, về bản chất, là một lời hẹn công khai với khán giả. Khi khán giả đã mua vé, đã đến địa điểm và ngồi vào ghế, chương trình không còn là quyền quyết định riêng của bất kỳ cá nhân nào. Mọi lựa chọn ở thời điểm ấy phải được đặt trong khuôn khổ của cam kết đã xác lập với công chúng. Sự việc càng gây chú ý khi không chỉ khán giả, mà cả nghệ sĩ tham gia chương trình cũng bày tỏ sự khó hiểu trước cách thức hủy show.
Hoãn biểu diễn không phải là điều hiếm trong lĩnh vực nghệ thuật, nhưng hoãn ở “phút chót” lại thể hiện một điều khác: khán giả đã bị đặt ra “ngoài lề”, không được coi là chủ thể cần được thông tin sớm và được tôn trọng. Việc ban tổ chức trong cùng một ngày liên tục thông báo hoãn, rồi lại khẳng định tiếp tục tổ chức, để cuối cùng hủy show cho thấy sự yếu kém trong quản lý, thiếu kịch bản ứng phó rủi ro.
Có những nghề chỉ làm đúng hợp đồng thôi là chưa đủ. Hợp đồng kinh tế là để bảo vệ quyền lợi đôi bên, nhưng Trách nhiệm nghề nghiệp chính là bản hợp đồng quan trọng nhất – dù chẳng ai ký tên vào. Phi công không thể vì những bất đồng về chế độ lương thưởng mà lơ là tay lái khi đang điều khiển chuyến bay chở hàng trăm hành khách; một kỹ sư sửa chữa động cơ máy bay không cho phép mình bỏ qua một lỗi kỹ thuật nhỏ chỉ vì đang có tranh chấp hợp đồng với hãng bay, bởi họ hiểu rằng một sai sót hay sự bỏ dở đều có thể dẫn đến thảm họa thảm khốc. Một khi đã bước vào quy trình bay, thì sự an toàn và quyền lợi của hành khách phải là ưu tiên tuyệt đối, đứng trên mọi xung đột cá nhân hay tổ chức.
Với nghệ thuật cũng vậy. Khán giả là nguồn năng lượng duy nhất để nghệ sĩ đứng vững trên sân khấu. Nhà sản xuất là người chịu trách nhiệm cao nhất cho cho tính khả thi và sự nhất quán của toàn bộ chương trình. Giám đốc âm nhạc chịu trách nhiệm về chất lượng nghệ thuật, để buổi biểu diễn có thể diễn ra đúng cam kết về chất lượng. Khi những vị trí này không cùng thực hiện “trách nhiệm chung” (như trong bánh xe quản lý), thì mọi tài năng âm nhạc, mọi ý tưởng nghệ thuật đều sẽ khép lại trước sự quay lưng của công chúng.
Tin bài và ảnh: Viện SLEADER
